Resultaten benchmark gehandicaptenzorg

November 2007

In het najaar van 2006 en het voorjaar van 2007 hebben veel cliënten, hun vertegenwoordigers en medewerkers van Bronlaak-Heimdal aan de landelijke benchmark gehandicaptenzorg meegewerkt. Bronlaak-Heimdal heeft meegedaan aan de benchmark om een beeld te krijgen van wat goed gaat en wat beter kan. De resultaten laten zien hoe Bronlaak-Heimdal staat ten opzichte van het gemiddelde in de verstandelijke gehandicaptensector. Bronlaak-Heimdal scoort gemiddeld ten opzichte van de branche als het gaat om cliënttevredenheid en financiële prestaties. De medewerkertevredenheid wordt benedengemiddeld gewaardeerd.

Cliëntentevredenheid
Volwassen cliënten zijn zeer tevreden over de zorg en ondersteuning die zij ontvangen van Bronlaak-Heimdal, zo blijkt uit deze benchmark. Hier scoort Bronlaak-Heimdal bovengemiddeld ten opzichte van de hele branche. De volwassen cliënten spreken ten aanzien van alle deelaspecten, te weten wonen, dagbesteding, zeggenschap en overigen vragen, een gemiddelde dan wel bovengemiddelde tevredenheid uit. Hieruit blijkt dat deze kwaliteiten van Bronlaak-Heimdal worden gewaardeerd. Deze kwaliteiten wil Bronlaak-Heimdal dan ook met kracht handhaven en liefst nog verbeteren.

Volwassenen
Vertegenwoordigers van volwassen cliënten van Bronlaak-Heimdal wijken in tevredenheid niet af van het gemiddelde in de branche. Vertegenwoordigers kregen vragen voorgelegd over de thema’s wonen, dagbesteding, ondersteuning thuis, logeeropvang, persoonlijke verzorging, bejegening, deskundigheid, veiligheid, bereikbaarheid, voortgang en informatie. Op de thema’s wonen en bereikbaarheid scoort Bronlaak-Heimdal laag. Nadere analyses laten zien dat de lage score op het thema wonen met name voort komt uit het feit dat vertegenwoordigers van cliënten van Bronlaak-Heimdal minder vaak aangeven dat de kamer van de cliënt voldoende groot is om bezoek te ontvangen. Met betrekking tot dit aspect heeft Bronlaak-Heimdal reeds een verbetertraject ingezet. In het verleden is vanuit de antroposofische visie vooral geïnvesteerd in de grootte van de gemeenschappelijke ruimtes en dan met name de huiskamer. Medio 2006 is Bronlaak-Heimdal op de woon-werkgemeenschap Bronlaak in Oploo gestart met renovatie van de totale bebouwing. Met de renovatie wordt de huidige bebouwing aangepast aan de eisen van deze tijd, met name qua grootte van zit/slaapkamers. Zo zullen er in de woonhuizen meer vierkante meters per bewoner zijn, met ruimere zitslaapkamers, maar met behoud van de gemeenschappelijke woonkamer. Het wonen in woongemeenschappen met een heterogene samenstelling en veel aandacht voor een warme en huiselijke sfeer blijft centraal staan in de zorgvisie van Bronlaak-Heimdal.

De lage score op het thema bereikbaarheid blijkt voort te komen uit het feit dat vertegenwoordigers de instellingen minder goed telefonisch bereikbaar vinden en dat zij aangeven niet altijd binnen één dag teruggebeld te worden. Verbetering is hier aan de orde. Voordat concrete verbetervoorstellen worden geïmplementeerd zal nader onderzocht worden in welk opzicht de vertegenwoordigers van mening zijn dat de bereikbaarheid te wensen overlaat. Is dit centraal vanuit de algemene receptiefunctie dan wel decentraal in de woonhuizen, werkgebieden of individuele medewerkers.

Vertegenwoordigers van volwassen cliënten zijn uitermate tevreden over de dagbesteding die door Bronlaak-Heimdal geboden wordt. De score van Bronlaak-Heimdal voor tevredenheid over de dagbesteding is de hoogst voorkomende score op dit thema in het gehele benchmarkonderzoek. Ook in de dagelijkse praktijk ziet Bronlaak-Heimdal dit resultaat weerspiegeld. Vertegenwoordigers en (jong)volwassen cliënten blijken vaak een keuze voor Bronlaak-Heimdal te maken door de dragende kracht die uitgaat van het werken in het kader van dagbesteding.

Kind- en jeugdzorg
De resultaten van het onderzoek naar de tevredenheid van vertegenwoordigers van kinderen en jeugdigen laten een ander beeld zien. Bronlaak-Heimdal haalt hier een benedengemiddelde score. Deze benedengemiddelde score blijkt net name tot stand te komen door lage scores op dagbesteding, bereikbaarheid en informatie. Uiteraard vormen deze tegenvallende resultaten aanleiding voor Bronlaak-Heimdal tot duiding van de resultaten alsook tot het formuleren en implementeren van verbetervoorstellen. De dataverzameling van de benchmark heeft plaats gevonden na een roerige periode binnen de Kind– en jeugdzorg waarin verschillende gebeurtenissen zich in korte termijn hebben opgevolgd. Daarnaast werd duidelijk dat zowel interne als externe ontwikkelingen in de zorg steeds hogere eisen stellen aan het management.

In 2006 heeft een wijziging in de samenstelling van het Managementteam plaats gevonden hetgeen heeft geresulteerd in een grotere verbinding van de sector Kind- en jeugdzorg met de organisatie. Mede daardoor vindt er een betere doorstroming plaats van cliënten, sluiten zorginhoudelijke kaders beter aan en worden nieuwe ontwikkelingen sneller geïmplementeerd. Doordat het management van de sector Kind- en jeugdzorg beter toegerust is op haar taak, zijn de mogelijkheden tot een adequate aansturing en coaching van medewerkers en het bieden van supervisie vergroot. Hiermee neemt niet alleen het werkklimaat maar ook de expertise toe. Daarnaast heeft Bronlaak-Heimdal de formatie van het behandelteam voor de kind- en jeugdzorg uitgebreid. Dit betekent dat de formatie van de orthopedagoog is uitgebreid en dat er een hoofd behandelaar is aangesteld. De voorgenomen fusie met Zonnehuizen Kind en jeugd per 1 januari aanstaande betekent een verdergaande positieve impuls op dit gebied. Bronlaak-Heimdal hoopt daarmee de kwaliteit van de ontwikkelingsgerichte dagbesteding van het kinderdagcentrum sterk te verbeteren. De verwachting is dat de veranderingen reeds geleid hebben en ook verder zullen leiden tot verbetering van zowel de zorg- en dienstverlening alsook van het werkklimaat in de Kind- en jeugdzorg. Met betrekking tot de informatievorming in de kind- en jeugdzorg voert Bronlaak-Heimdal deelanalyses uit op de data van de benchmark. Dit met als doel om ook op dit punt concrete verbetervoorstellen te kunnen ontwikkelen en implementeren. Net als in de volwassenenzorg zal ten aanzien van verbetering van de bereikbaarheid nader onderzocht worden in welk opzicht de bereikbaarheid verbeterd dient te worden.

Een goed als beoordeling
Aan de vertegenwoordigers van zowel volwassen cliënten als van kinderen en jeugdigen is gevraagd om niet alleen inhoudelijke vragen te beantwoorden maar ook om een totaaloordeel uit te spreken over de zorg en ondersteuning in de vorm van rapportcijfers. Opvallend hierbij is dat de gemiddelde rapportcijfers die vertegenwoordigers van volwassen cliënten aan de zorg en ondersteuning van Bronlaak-Heimdal geven allen hoger zijn dan gemiddeld in de verstandelijk gehandicaptenzorg. De waardering voor de volwassenenzorg van Bronlaak-Heimdal spreken de cliëntvertegenwoordigers uit met het geven van een dikke 8. Ook de vertegenwoordigers van de jonge cliënten geven Bronlaak-Heimdal een dikke voldoende, namelijk een 7½. Dit ondanks de benedengemiddelde score op de eerder genoemde aspecten.

Medewerkerraadpleging
Zijn cliënten over het algemeen tevreden over de dienstverlening, op het gebied van werkgeverschap is nog veel winst te halen. Medewerkers zijn in de benchmark bevraagd over hun oordeel ten aanzien van de werkomstandigheden en het effect daarvan op hun welbevinden. De resultaten laten zien dat medewerkers van Bronlaak-Heimdal, in vergelijking met andere medewerkers in de gehandicaptenzorg, minder tevreden zijn over hun werkgever¹. Dit komt ook tot uiting in het rapportcijfer dat medewerkers van Bronlaak-Heimdal aan het werkgeverschap van hun organisatie toekennen. Ook al geven zij Bronlaak-Heimdal met een 7- een voldoende, dit rapportcijfer is lager dan het gemiddelde van de hele branche dat 7+ bedraagt. Vooral op het gebied van interne communicatie, autonomie, en werkafspraken oordelen de medewerkers van Bronlaak-Heimdal over het algemeen negatief. Het rapportcijfer dat medewerkers van Bronlaak-Heimdal geven aan de kwaliteit van zorg en ondersteuning is daarentegen nagenoeg gelijk aan het gemiddelde dat andere medewerkers in deze branche toekennen aan hun organisaties. Medewerkers vormen een belangrijke factor voor het succes van Bronlaak-Heimdal. Het plezier en de tevredenheid die zij in het werk hebben komt direct ten goede aan de zorg- en dienstverlening. Bronlaak-Heimdal wil mede vanuit haar antroposofische achtergrond bijdragen aan de persoonlijke ontwikkelingsweg van iedere medewerker. De resultaten van deze benchmark zijn dan ook aanleiding tot verder onderzoek en het formuleren en implementeren van verbetervoorstellen.

Financiële prestaties
Bronlaak-Heimdal heeft ook deelgenomen aan het onderzoek naar de financiële prestaties. Bronlaak-Heimdal scoort gemiddeld voor financiële prestaties. Drie hoofdvragen stonden in het onderzoek centraal:

• Zet Bronlaak-Heimdal meer of minder in dan het beschikbare budget? (het netto-resultaat
• Heeft Bronlaak-Heimdal voldoende eigen vermogen? (de financiële positie)
• Hoeveel zorg en ondersteuning levert Bronlaak-Heimdal voor elke euro in vergelijking met vergelijkbare instellingen? ( de margeanalyse)

De resultaten van dit onderzoek wijzen uit dat Bronlaak-Heimdal aan het einde van het jaar minder geld overhoudt dan de gemiddelde zorgaanbieder. Ook is de vermogenspositie lager dan gemiddeld bij andere organisaties in de gehandicaptensector. Daar staat tegenover dat Bronlaak-Heimdal voor elke euro wel iets meer uren zorg- en ondersteuning levert dan gemiddeld vergelijkbare instellingen. Tevens laten de resultaten zien dat Bronlaak-Heimdal in vergelijking met andere instellingen in de verstandelijk gehandicaptenzorg een laag percentage overheadpersoneel heeft. Overhead betreft in deze medewerkers met een niet direct cliëntgeboden functie

Tot slot
Yvon ten Brummelhuis, bestuurder van Bronlaak-Heimdal: "Ondanks enkele tegenvallende resultaten kijken wij met tevredenheid naar de resultaten deze benchmark. De resultaten bieden concrete aanknopingspunten voor verbetering van de zorg- en dienstverlening aan onze cliënten. Ook bieden de resultaten handvatten voor het realiseren van onze doelen op het gebied van goed werkgeverschap en financiële prestaties. Wij zullen ons het komende jaar in samenwerking met de ondernemingsraad en cliëntenraad en ook samen met onze fusiepartner Zonnehuizen Kind en Jeugd actief inzetten om tot een succesvolle implementatie van verbetervoorstellen te komen."

¹ De resultaten beschreven in deze notitie hebben betrekking op Bronlaak-Heimdal. Fusiepartner Zonnehuizen Kind en Jeugd heeft eveneens deelgenomen aan de benchmark betreffende het onderdeel medewerkerraadpleging. Alhoewel Zonnehuizen Kind en Jeugd een positievere score haalt dan Bronlaak-Heimdal scoort ook Zonnehuizen Kind en Jeugd ten opzicht van de gehele branche benedengemiddeld.